ΝΟΜΟΣ ΦΩΚΙΔΑΣ

ΙΤΕΑ ΦΩΚΙΔΑΣ

Ιστορία

Ιτέα: Ιστορική Αναδρομή

Η Ιστορική πορεία της Ιτέας, από την ίδρυση μέχρι σήμερα

-Η Ιτέα είναι μια όμορφη παραθαλάσσια πόλη της Φωκίδας, που αποτελεί σημαντικό τουριστικό προορισμό και το μεγαλύτερο λιμάνι του νομού. -Η Ιτέα, ως πόλη, ιδρύθηκε επίσημα με ψήφισμα του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, στις 13 Αυγούστου 1830. Ως επίνειο της Άμφισσας, ο οικισμός άρχισε να αναπτύσσεται ουσιαστικά από το 1855 και μετά, όταν εγκαταστάθηκαν εκεί κάτοικοι από την Άμφισσα, τα γύρω χωριά και Σουλιώτες. Το πολεοδομικό σχέδιο της πόλης, βασισμένο στο ιπποδάμειο σύστημα (ορθογώνια τετράγωνα), σχεδιάστηκε από τον μηχανικό Ανδρέα Κάλανδρο. -Πριν την ίδρυση της Ιτέας, στην ίδια τοποθεσία υπήρχε ο οικισμός "Σκάλα Σαλώνων", ο οποίος αποτελούνταν από μια ξύλινη αποβάθρα, ένα τελωνείο, καλύβες και αποθήκες. Αυτός ο οικισμός ανήκε, στα τέλη της Τουρκοκρατίας, στη χήρα του Ομέρ Αγά. -Ένα κορυφαίο γεγονός του Απελευθερωτικού Αγώνα έλαβε χώρα στον κόλπο της Ιτέας στις 17 Σεπτεμβρίου 1827. Πρόκειται για την Ναυμαχία της Σκάλας Σαλώνων (Αγκάλης), όπου ο Άγγλος φιλέλληνας πλοίαρχος Φρανκ Άμπνεϋ Άστιγξ (Frank Abney Hastings), επικεφαλής μιας ελληνοβρετανικής μοίρας με το ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο «Καρτερία», κατάφερε να καταστρέψει έναν τουρκοαιγυπτιακό στόλο. Αυτή η νίκη ήταν καθοριστικής σημασίας, καθώς έδωσε "ανάσα" στους Έλληνες επαναστάτες και οδήγησε στην αποκατάσταση του ελέγχου στον Κορινθιακό κόλπο. Ήταν, επίσης, ένας από τους κύριους λόγους που επιτάχυναν τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου στις 20 Οκτωβρίου 1827. -Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιτέα χρησιμοποιήθηκε ως βάση της Αντάντ, και τα απομεινάρια αυτής της περιόδου είναι οι «Γαλλικοί Μώλοι», οι οποίοι διατηρούνται ακόμη. -Η Ιτέα συνέχισε να αναπτύσσεται χάρη στην οδοποιία και τον σιδηρόδρομο που τη συνέδεσαν με την Αθήνα και την Πάτρα. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη υπέστη ζημιές από βομβαρδισμούς, ενώ μεταπολεμικά αναδείχθηκε ως τουριστικός προορισμός λόγω της θάλασσας και της εγγύτητάς της με τους Δελφούς.

Παραδόσεις

Η Παράδοση και τα Έθιμα της Ιτέας

Η Πολιτιστική Ταυτότητα της Ιτέας

-Παρόλο που η πόλη δεν διαθέτει μακραίωνη λαογραφία με ξεχωριστά, δικά της έθιμα λόγω της πρόσφατης ίδρυσής της, η παράδοσή της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πολιτισμό και τα έθιμα της ευρύτερης περιοχής της Φωκίδας και της Ρούμελης. -Η τελετή του Μεγάλου Αγιασμού των Υδάτων, με την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πιο εντυπωσιακά δρώμενα της Ιτέας. Πραγματοποιείται κάθε χρόνο στο λιμάνι της πόλης, συγκεντρώνοντας πλήθος πιστών. -Στην πόλη δραστηριοποιούνται πολιτιστικοί σύλλογοι που έχουν ως κύριο σκοπό τη διατήρηση και προώθηση της τοπικής παράδοσης. Μέσα από τους συλλόγους αυτούς, διδάσκονται παραδοσιακοί χοροί της Ρούμελης και της υπόλοιπης Ελλάδας, και διοργανώνονται εκδηλώσεις για τη διάδοση της λαϊκής μας κληρονομιάς. -Η Ιτέα συμμετέχει ενεργά στα πανηγύρια της περιοχής, τα οποία, αν και δεν είναι αποκλειστικά δικά της έθιμα, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής ζωής. Χαρακτηριστικό είναι το πανηγύρι του Ευαγγελισμού, πολιούχου της πόλης, που εορτάζεται στις 25 Μαρτίου. -Η Ιτέα, ως πόλη της Φωκίδας, έχει υιοθετήσει τους παραδοσιακούς χορούς και τη μουσική της Ρούμελης. Χοροί όπως ο Καγκελωτός, ο Τσάμικος, ο Συρτός και ο Καλαματιανός, με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων, όπως το κλαρίνο και το βιολί, αποτελούν βασικό στοιχείο των τοπικών γιορτών και εκδηλώσεων. -Οι κάτοικοι της Ιτέας συμμετέχουν στα Αποκριάτικα δρώμενα της ευρύτερης περιοχής, όπως τα περίφημα "Αλευρομουτζουρώματα" στο γειτονικό Γαλαξίδι, τα οποία αποτελούν ένα από τα πιο ιδιαίτερα και γνωστά έθιμα του ελληνικού Καρναβαλιού.

Τοπικά προϊόντα

Ιτέα: Γεύσεις και Προϊόντα της Φωκίδας

Η Τοπική Γαστρονομία της Ιτέας

-Η Ιτέα, ως επίνειο της Άμφισσας, έχει άρρηκτη σχέση με την πλούσια αγροτική παραγωγή της Φωκίδας, προσφέροντας μια ποικιλία από παραδοσιακά προϊόντα που αναδεικνύουν τη γαστρονομία της περιοχής. -Ο Ελαιώνας της Άμφισσας, που περιβάλλει την Ιτέα, παράγει τις περίφημες ελιές Άμφισσας, οι οποίες έχουν λάβει την πιστοποίηση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). -Ένα χαρακτηριστικό προϊόν της περιοχής που παράγεται από τις περίφημες ελιές Άμφισσας είναι το Πατέ Ελιάς. Είναι μια αλοιφή με πλούσια γεύση, ιδανική για ορεκτικό ή συνοδευτικό. -Από τα ορεινά της Φωκίδας (Γκιώνα, Παρνασσός) προέρχονται εξαιρετικά γαλακτοκομικά και τυριά. Το πιο γνωστό είναι το οψομοτύρι, ένα παραδοσιακό τυρί με έντονη, πικάντικη γεύση. -Η ποικιλία της χλωρίδας της περιοχής ευνοεί την παραγωγή διαφόρων ειδών μελιού, όπως θυμαρίσιο, πευκόμελο και μέλι ελάτου, όλα με πλούσιο άρωμα και υψηλή ποιότητα. -Η Ιτέα, ως παραθαλάσσια πόλη με σημαντικό λιμάνι, φημίζεται για τα φρέσκα ψάρια και τα θαλασσινά της, τα οποία αλιεύονται καθημερινά στον Κορινθιακό κόλπο. Ο επισκέπτης μπορεί να τα απολαύσει σε διάφορα εστιατόρια της πόλης.

Τουρισμός

Ιτέα: Τουριστικοί Προορισμοί και Αξιοθέατα

Εξερευνώντας την Ιτέα και τη Γύρω Περιοχή

-Η Ιτέα αποτελεί έναν εξαιρετικό τουριστικό προορισμό που συνδυάζει βουνό και θάλασσα, ενώ βρίσκεται σε κομβικό σημείο για να εξερευνήσει κανείς την ευρύτερη περιοχή της Φωκίδας. -Η Ακτή Ποσειδώνος είναι ιδανική για βόλτες με θέα στον Κορινθιακό κόλπο. Στην Ιτέα υπάρχει επίσης μια σύγχρονη μαρίνα, ιδανική για ελλιμενισμό σκαφών. -Από τον καταπράσινο αυτό λόφο μπορείτε να απολαύσετε πανοραμική θέα στην πόλη, τον κόλπο της Ιτέας και τα γύρω νησάκια. -Στον κόλπο της Ιτέας βρίσκονται τα γραφικά νησάκια Άγιος Γεώργιος, Αϊ Θανάσης, Άγιος Δημήτριος και το Μολεμένο, τα οποία μπορείτε να επισκεφθείτε με σκάφος -Στη θέση Σύρο-Κάστρο σώζονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης Μεδεώνος, ενώ το αρχαίο Βαπτιστήριο και η Λυκότρυπα είναι επίσης επισκέψιμα. -Η Ιτέα αποτελεί διάβαση για την εξερεύνηση της ευρύτερης περιοχής του Νομού Φωκίδας. Οι Δελφοί, ο «Ομφαλός της Γης», με τον διάσημο αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο, απέχει μόλις 17 χλμ, το Γαλαξίδι, η γραφική ναυτική πολιτεία, που θυμίζει νησί, βρίσκεται σε απόσταση περίπου 15-20 λεπτών με το αυτοκίνητο και η Άμφισσα, η πρωτεύουσα του νομού Φωκίδας, γνωστή για το ιστορικό της κάστρο, απέχει 13 χλμ.