Λιδωρίκι: Παράδοση, Αξιοθέατα και η Λίμνη του Μόρνου
Το Λιδωρίκι και οι κρυμμένοι θησαυροί της Λίμνης
-Το Λιδωρίκι προσφέρει στους επισκέπτες του μοναδικές εμπειρίες και αξιοθέατα που συνδυάζουν φυσική ομορφιά και ιστορία. Η Λίμνη του Μόρνου και το Μουσείο Λιδωρικίου αποτελούν δύο σημαντικά σημεία ενδιαφέροντος για την περιοχή.
-Η Λίμνη του Μόρνου είναι μια τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε το 1979 με την ολοκλήρωση του φράγματος στον ποταμό Μόρνο. Ο κύριος σκοπός της κατασκευής της ήταν η ύδρευση της Αθήνας.
-Για τη δημιουργία της, κατασκευάστηκε ένα χωμάτινο φράγμα ύψους 125 μέτρων. Με έκταση περίπου 15,5 τ.χλμ., είναι η ένατη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη στην Ελλάδα.
-Η δημιουργία της λίμνης οδήγησε στην εκκένωση και την καταβύθιση του χωριού Κάλλιο, το οποίο βρισκόταν στην περιοχή. Όταν η στάθμη του νερού πέφτει, συνήθως σε περιόδους ξηρασίας, είναι ορατά τα ερείπια του παλιού οικισμού, συμπεριλαμβανομένης της εκκλησίας της Ευαγγελίστριας. Στην περιοχή βυθίστηκε επίσης μια πέτρινη, θολωτή γέφυρα που αναφέρεται στα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη.
-Η λίμνη αποτελεί σήμερα ένα εντυπωσιακό τοπίο, περιτριγυρισμένο από τα βουνά Γκιώνα και Βαρδούσια. Έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000.
-Πριν τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης του Μόρνου το 1979, πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες ανασκαφές στην περιοχή. Τα ευρήματα που ήρθαν στο φως αποκάλυψαν πολλά για την Αρχαία Καλλίπολη και τη ζωή των κατοίκων της.
-Στις ανασκαφές βρέθηκαν περίπου 600 πήλινα σφραγίσματα, τα οποία έφεραν ίχνη απανθρακωμένων παπύρων, αποκαλύπτοντας το παλαιότερο αρχείο πόλης που έχει βρεθεί ποτέ στην Ελλάδα. Επίσης, βρέθηκαν ιατρικά εργαλεία, όπως μια σπάνια οδοντάγρα του 2ου αι. μ.Χ., κοσμήματα, νομίσματα και ψηφιδωτά δάπεδα.
-Πολλά από τα ευρήματα μεταφέρθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας, αλλά ορισμένα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό και Λαογραφικό Μουσείο Λιδωρικίου.
-Σήμερα, ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται στον πυθμένα της λίμνης. Σε περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας, όταν η στάθμη του νερού πέφτει σημαντικά, είναι ορατά τα ερείπια του αρχαίου οικισμού.
-Το Κάστρο του Βελούχοβου πρόκειται για ένα μικρό αλλά σημαντικό κάστρο που βρίσκεται σε μια απότομη κορυφή, στη θέση όπου πιστεύεται ότι βρισκόταν η αρχαία ακρόπολη του Κάλλιου.
-Σήμερα, το κάστρο βρίσκεται σε κατάσταση ερειπίων, αλλά τα υπολείμματά του δίνουν μια ξεκάθαρη εικόνα της παλιάς του μορφής. Τα τείχη του, κατασκευασμένα από αργολιθοδομή, σώζονται σε αρκετά σημεία. Στο εσωτερικό του διακρίνονται ερείπια κτισμάτων, πιθανόν δεξαμενών ή πύργων. Η πρόσβαση στο κάστρο δεν είναι εύκολη, καθώς απαιτεί ανάβαση σε απότομο έδαφος.
-Το Αρχαιολογικό & Λαογραφικό Μουσείο Λιδωρικίου στεγάζεται στο παλιό πέτρινο Δημοτικό Σχολείο, ένα κτίριο που κατασκευάστηκε το 1912. Αποτελείται από δύο ξεχωριστές συλλογές:
-α) Αρχαιολογική Συλλογή: Η συλλογή δημιουργήθηκε το 1994 με ευρήματα από τις ανασκαφές της αρχαίας πόλης Καλλίπολης (ή Καλλίου), η οποία επίσης βυθίστηκε στα νερά της λίμνης. Αν και πολλά ευρήματα εκτίθενται στα μουσεία των Δελφών και της Άμφισσας, η συλλογή του Λιδωρικίου περιλαμβάνει:
-Ένα χάλκινο αγαλμάτιο αλόγου (τέλη 8ου αιώνα π.Χ.).
-Πήλινα σφραγίσματα από την "Οικία του Αρχείου" με αποτυπώματα γνωστών ηγεμόνων.
-Το άγαλμα της Περσεφόνης.
-Ψηφιδωτό δάπεδο με θέμα δύο παγώνια που πλαισιώνουν ένα αγγείο.
-Ενεπίγραφα ψηφιδωτά από δάπεδα παλαιοχριστιανικής βασιλικής.
-β) Λαογραφική Συλλογή: Η λαογραφική συλλογή στεγάζεται σε ένα ξεχωριστό πετρόκτιστο κτίριο και περιλαμβάνει αντικείμενα που αναδεικνύουν την ιστορία και την καθημερινή ζωή των κατοίκων της περιοχής. Η επίσκεψη και η ξενάγηση γίνονται μετά από συνεννόηση με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λιδωρικίου.
-Αξιοθέατα αποτελούν οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής, με το εντυπωσιακό πέτρινο καμπαναριό.