ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Πληθυσμός (κατά την απογραφή 2021): 156.842

Ιστορία

Ηράκλειο: Από την Ηράκλεια στο Σύγχρονο Μεγαλύτερο Αστικό Κέντρο της Κρήτης

Η Μακραίωνη Πορεία του Ηρακλείου: Από το Λιμάνι της Κνωσού στη Σύγχρονη Μητρόπολη

Αρχαιολογικός χώρος της Κνωσού: Η ναυαρχίδα του Μινωϊκού Πολιτισμού
Η πανοραμική άποψη του Ηρακλείου

-Το Ηράκλειο, η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης και πρωτεύουσα του νομού, είναι ένας τόπος με πλούσια ιστορία, ζωντανή παράδοση και μοναδικούς τουριστικούς προορισμούς. Έχει μια μακραίωνη και πολυτάραχη ιστορία, με διάφορες ονομασίες και περιόδους που διαμόρφωσαν την ταυτότητά του. -Σύμφωνα με τον Στράβωνα, η σημερινή πόλη του Ηρακλείου βρίσκεται στη θέση του αρχαίου λιμανιού της Κνωσού, που ονομαζόταν Ηράκλεια. Αυτό το όνομα διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής και της πρώτης Βυζαντινής περιόδου. Αργότερα, κατά τη Βυζαντινή εποχή, ο οικισμός οχυρώθηκε με τείχος και έγινε γνωστός ως Κάστρο. -Το 824 μ.Χ. οι Άραβες κατέλαβαν την Κρήτη και επέλεξαν το Κάστρο ως πρωτεύουσα. Το οχύρωσαν με τείχη και μια μεγάλη τάφρο (στα αραβικά khandak), από την οποία η πόλη ονομάστηκε Χάνδακας. Οι Άραβες χρησιμοποίησαν τον Χάνδακα ως ορμητήριο για πειρατικές επιδρομές σε όλη τη Μεσόγειο, ενώ η πόλη έγινε το μεγαλύτερο σκλαβοπάζαρο της ανατολικής Μεσογείου. -Η αραβική κυριαρχία τερματίστηκε το 961 μ.Χ. όταν ο στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς πολιόρκησε και κατέλαβε την πόλη, τερματίζοντας τη μάστιγα της πειρατείας. -Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, οι Ενετοί απέκτησαν την Κρήτη. Ονόμασαν την πόλη Candia και την έκαναν πρωτεύουσα του «Βασιλείου της Κάντιας». Αυτή ήταν μια περίοδος μεγάλης ανάπτυξης και ακμής. Οι Ενετοί έχτισαν τα εντυπωσιακά Ενετικά Τείχη (1462-1562), που θεωρούνται ένα από τα τελειότερα οχυρωματικά έργα της εποχής τους. Επίσης, κατασκευάστηκαν πολλά αρχοντικά, κρήνες, υδραγωγεία και δημόσια κτίρια, όπως η Κρήνη Μοροζίνη και η Λότζια. Την περίοδο αυτή, η Κάντια έγινε σπουδαίο κέντρο πολιτιστικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας, επηρεασμένο από την Αναγέννηση. -Η πολιορκία από τους Οθωμανούς διήρκεσε 21 χρόνια (1648-1669), αποτελώντας τη μεγαλύτερη σε διάρκεια πολιορκία στην παγκόσμια ιστορία. Μετά την κατάληψή της, η πόλη παρήκμασε. Πολλά χριστιανικά κτίρια καταστράφηκαν ή μετατράπηκαν σε τζαμιά. Παρόλα αυτά, οι Κρητικοί συνέχισαν να επαναστατούν. -Το 1822 η πόλη ονομάστηκε ξανά Ηράκλεια και στη συνέχεια καθιερώθηκε ο τύπος Ηράκλειο. Το 1913, μαζί με την υπόλοιπη Κρήτη, εντάχθηκε στο Ελεύθερο Ελληνικό Κράτος. Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής (1941-1944), η πόλη αντιστάθηκε σθεναρά. Σήμερα, το Ηράκλειο είναι το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Κρήτης και ένας σύγχρονος, δυναμικός προορισμός με πλούσια πολιτιστική κληρονομιά.

Παραδόσεις

Κρητική Λύρα, Μαντινάδα και Πεντοζάλης: Η Ζωντανή Παράδοση του Ηρακλείου

Η Βαθιά Ρίζα της Κρητικής Ταυτότητας: Μουσική, Χορός και Ένδυση

-Η παράδοση στο Ηράκλειο, όπως και σε όλη την Κρήτη, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και τον πολιτισμό του νησιού. Αποτελείται από ένα ζωντανό μείγμα εθίμων, μουσικής, χορού και γαστρονομίας που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. -Η μουσική και ο χορός είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κρητικής ταυτότητας. Τα κύρια παραδοσιακά όργανα είναι η κρητική λύρα και το λαούτο. Η λύρα είναι το πρωταγωνιστικό όργανο, ενώ το λαούτο την συνοδεύει ρυθμικά. Άλλα όργανα περιλαμβάνουν το μαντολίνο, το βιολί και την ασκομπαντούρα (τύπος γκάιντας). Οι χοροί της Κρήτης είναι δυναμικοί και γεμάτοι πάθος. Οι πιο γνωστοί είναι ο Πεντοζάλης, η Σούστα και ο Συρτός Χανιώτικος. -Η μαντινάδα είναι ένα από τα πιο γνωστά είδη, αποτελούμενο από δίστιχα δεκαπεντασύλλαβα ποιήματα που συχνά είναι αυτοσχέδια και εκφράζουν συναισθήματα έρωτα, θλίψης ή σάτιρας. Τα ριζίτικα τραγούδια είναι ένας άλλος σημαντικός τύπος, συνήθως χωρίς μουσική συνοδεία, που τραγουδιούνται σε διάφορες κοινωνικές περιστάσεις. -Η κρητική φορεσιά, και η ανδρική και η γυναικεία, είναι ένα σύμβολο περηφάνιας και λεβεντιάς ενός Κρητικού. Η ανδρική Φορεσιά αποτελείται από τη βράκα (το παραδοσιακό παντελόνι), το μεϊτάνι (το γιλέκο), το πουκάμισο, το στιβάνι (τις ψηλές μπότες) και το σαρίκι (το πλεκτό μαντήλι) στο κεφάλι. Από την άλλη, η γυναικεία Φορεσιά, περιλαμβάνει κεντητό φουστάνι, ποδιά, το «μεϊτάνι» ή «σαλαμάρκα», και ένα μεταξωτό μαντήλι στο κεφάλι. Αξίζει να σημειωθεί ότι διαφέρει ανά περιοχή (π.χ., Σφακιανή, Ανωγειανή).

Τοπικά προϊόντα

Οι Γεύσεις του Ηρακλείου: Τα Προϊόντα-Σύμβολα της Κρητικής Διατροφής

Γαστρονομική Παράδοση στο Ηράκλειο: Κρητικά Παξιμάδια, ΠΟΠ Γραβιέρα και η Τελετουργία της Ρακής

-Η κρητική γη είναι γνωστή για τα προϊόντα της, που αποτελούν τη βάση της ξακουστής κρητικής διατροφής. -Η Γραβιέρα Κρήτης αποτελεί ένα από τα πιο φημισμένα τυριά της Ελλάδας, με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ). Φτιάχνεται από πρόβειο γάλα ή μείγμα πρόβειου και γίδινου, και ωριμάζει για τουλάχιστον τρεις μήνες. Η γεύση της είναι γλυκιά και ελαφρώς αλμυρή, με πλούσιο άρωμα. -Ο Ανθότυρος είναι ένα μαλακό, φρέσκο τυρί, παρόμοιο με τη μυζήθρα. Μπορεί να καταναλωθεί φρέσκο, αλλά και αποξηραμένο, οπότε και αποκτά σκληρή υφή και χρησιμοποιείται για τρίψιμο. -Τα κρητικά παξιμάδια, συνήθως από κριθάρι, είναι βασικό συστατικό της κρητικής κουζίνας. Είναι γνωστά για την αντοχή τους στο χρόνο και την πλούσια διατροφική τους αξία. -Το εξαιρετικά παρθένο κρητικό ελαιόλαδο είναι γνωστό παγκοσμίως για την υψηλή του ποιότητα και τα οφέλη του για την υγεία. Καταλαμβάνει σημαντικό μέρος της αγροτικής παραγωγής του Ηρακλείου. -Οι ελιές, και ιδιαίτερα η ποικιλία Κορωνέικη, συλλέγονται και διατηρούνται σε άλμη για κατανάλωση. -Τσικουδιά ή Ρακή: Το παραδοσιακό απόσταγμα της Κρήτης, που παράγεται από τα στέμφυλα (τα υπολείμματα του πατήματος των σταφυλιών). Η παραγωγή της είναι μέρος ενός κοινωνικού τελετουργικού, της «καζανιάς», που συνήθως πραγματοποιείται το φθινόπωρο. -Ο νομός Ηρακλείου έχει μια μακρά παράδοση στην οινοποιία, με σημαντικές γηγενείς ποικιλίες σταφυλιών, όπως το Βιδιανό, το Λιάτικο, το Μανδηλαριά, και το Κοτσιφάλι. Υπάρχουν πολλά βραβευμένα οινοποιεία στην περιοχή που είναι επισκέψιμα.

Τουρισμός

Ηράκλειο: Ιστορία, Πολιτισμός και Μοναδικά Αξιοθέατα

Από το Μινωικό Παλάτι της Κνωσού στο Ενετικό Φρούριο Κούλες

Κρήνη Μοροζίνι: Τα Λιοντάρια που βρυχώνται

-Το Ηράκλειο είναι ένας ιδανικός προορισμός για να συνδυάσεις ιστορία, πολιτισμό, φύση και διασκέδαση. -Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της Ελλάδας, με ευρήματα από τη Νεολιθική έως τη Ρωμαϊκή περίοδο, και ειδικότερα από τον Μινωικό πολιτισμό. Εδώ θα βρείτε τον Δίσκο της Φαιστού και τη Θεά των Όφεων. -Σε απόσταση περίπου 5 χιλιόμετρα νότια της πόλης βρίσκεται το Ανάκτορο της Κνωσού, το κέντρο του Μινωικού πολιτισμού, ο πιο δημοφιλής αρχαιολογικός χώρος της Κρήτης και ένας εκ των δημοφιλέστερων της Ελλάδας και της Μεσογείου γενικότερα. -Το Ενετικό Φρούριο Κούλες αποτελεί ένα επιβλητικό φρούριο στην είσοδο του παλιού λιμανιού του Ηρακλείου, ενώ είναι επίσης γνωστό και με το όνομα Rocca al Mare. -Επίσης εντυπωσιακό είναι η Κρήνη Μοροζίνη (Λιοντάρια), ένα περίτεχνο ενετικό σιντριβάνι με τέσσερα λιοντάρια στην πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου, που αποτελεί σημείο αναφοράς της πόλης. -Ο Τάφος του σπουδαίου συγγραφέα και λογοτέχνη Νίκου Καζαντζάκη βρίσκεται στον προμαχώνα Μαρτινένγκο των ενετικών τειχών και προσφέρει πανοραμική θέα της πόλης. -Το Ενυδρείο Κρήτης (Cretaquarium) είναι ένας δημοφιλής προορισμός που φιλοξενεί πάνω από 2.000 είδη θαλάσσιας ζωής της Μεσογείου.