Σέρβια και Βελβεντός: Από τη Βυζαντινή Καστροπολιτεία στο Μαγευτικό Φαράγγι
Φύση και Ιστορία: Τα Μοναδικά Αξιοθέατα της Περιοχής Σερβίων-Βελβεντού
-Ένα φυσικό τοπίο που αποτελεί από πολλές πλευρές έναν σημαντικό παράγοντα για τις δύο περιοχές (Σέρβια-Βελβεντός) είναι η τεχνητή λίμνη Πολυφύτου. Δημιουργήθηκε το 1973 μετά την κατασκευή του ομώνυμου φράγματος στον ποταμό Αλιάκμονα, ύψους 112 μέτρων, το οποίο κατασκευάστηκε από τη ΔΕΗ με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
-Καλύπτει μια έκταση 74 τετραγωνικών χιλιομέτρων, καθιστώντας την μια από τις μεγαλύτερες τεχνητές λίμνες της Ελλάδας. Η μεγαλύτερη έκτασή της (περίπου 70%) βρίσκεται στον Δήμο Σερβίων. Διασχίζεται από δύο μέρη: την Υψηλή Γέφυρα Σερβίων και τη μικρότερη Γέφυρα Ρυμνίου.
-Η Υψηλή Γέφυρα Σερβίων αποτελεί το κύριο πέρασμα για την μετάβαση στην πόλη των Σερβιών και παράλληλα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα αξιοθέατα της περιοχής. Η κατασκευή της ολοκληρώθηκε το 1975, παράλληλα με τη δημιουργία της λίμνης, έχει μήκος 1.372 μέτρων και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη της Ελλάδας.
-Παρόλο που ανήκει στη ΔΕΗ, έχει παραχωρηθεί στους κατοίκους των γύρω περιοχών για αλιευτική και οικοτουριστική εκμετάλλευση. Πρόσφατα, δημιουργήθηκε και ένα σύγχρονο πλωτό λιμάνι με σκοπό την ανάπτυξη ναυταθλητικών και αλιευτικών δραστηριοτήτων.
-Η Βυζαντινή καστροπολιτεία των Σερβίων, γνωστή και ως Κάστρο Σερβίων, είναι ένα από τα πιο σημαντικά οχυρωματικά συγκροτήματα της περιοχής, χτισμένο σε στρατηγική θέση ανάμεσα σε δύο φαράγγια, πάνω από τη σύγχρονη πόλη των Σερβίων. Η ονομασία "Σέρβια" προέρχεται από το λατινικό ρήμα servo που σημαίνει "φυλάττω, παρατηρώ", αντικατοπτρίζοντας τον ιστορικό της ρόλο ως φυλακτήριο της διάβασης από τη Μακεδονία προς τη Θεσσαλία.
-Το κάστρο χτίστηκε μεταξύ του 6ου και 7ου αιώνα μ.Χ., στα χρόνια του Ιουστινιανού ή του Ηρακλείου, και γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή του από τον 10ο έως τον 13ο αιώνα.
-Η καστροπολιτεία ήταν χωρισμένη σε τρία επίπεδα τειχών, καθώς εξασφάλιζε μέγιστη προστασία σε περίπτωση πολιορκίας, αλλά παράλληλα αντικατόπτριζαν και την κοινωνική διαστρωμάτωση της εποχής. Τα επίπεδα χωρίζονταν ως εξής:
-Κάτω Πόλη: Κάλυπτε 75 στρέμματα και περιλάμβανε τις κατοικίες των αγροτών και των εργατών.
-Άνω Πόλη: Κάλυπτε 20 στρέμματα και διέμενε η μεσαία τάξη και οι αξιωματούχοι.
-Ακρόπολη: Βρισκόταν στο ψηλότερο σημείο, κάλυπτε 2,5 στρέμματα και ήταν η κατοικία του στρατιωτικού διοικητή.
-Συχνά αναφέρεται ως ο "Μυστράς της Μακεδονίας" λόγω της ομοιότητάς του με την ομώνυμη καστροπολιτεία.
-Ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά τοπία της περιοχής του Βελβεντού είναι το Φαράγγι του Σκεπασμένου. Πρόκειται για ένα πανέμορφο, καταπράσινο φαράγγι, ιδανικό για τους λάτρεις της φύσης και της πεζοπορίας.
-Το όνομά του, "Σκεπασμένο", προέρχεται από τα πυκνά και ψηλά πλατάνια που σκεπάζουν το ποτάμι και το μονοπάτι, προσφέροντας μια αίσθηση δροσιάς και μυστηρίου.
-Το Φαράγγι του Σκεπασμένου αποτελεί έναν μικρό φυσικό παράδεισο, που προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για χαλάρωση και επαφή με τη φύση. Το μονοπάτι είναι καλά διαμορφωμένο και εύκολο, ακολουθεί την κοίτη του ποταμού και είναι βατό για τους περισσότερους πεζοπόρους. Η πεζοπορία διαρκεί περίπου 30-40 λεπτά (για να φτάσετε μέχρι το τέλος). Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, θα συναντήσετε μικρούς καταρράκτες και γραφικές λιμνούλες, δημιουργώντας ένα μαγευτικό τοπίο. Στο φαράγγι επίσης βρίσκεται το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, το οποίο είναι ενσωματωμένο σε μια σπηλιά.
-Σύμφωνα με την παράδοση, το φαράγγι ήταν ένα καταφύγιο για τους Βελβεντινούς κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, γεγονός που εξηγεί την ύπαρξη του εκκλησιαστικού σπηλαίου. Λέγεται επίσης ότι το όνομα προέρχεται από έναν μύθο όπου κάποιος, προσπαθώντας να το διασχίσει, έχασε τον δρόμο του και "σκεπάστηκε" από τη βλάστηση του φαραγγιού.