ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ

ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ

Πληθυσμός (κατά την απογραφή 2021): 10.315

Πηγή φωτογραφίας: https://igoumenitsa.gr/igoumenitsa/

Ιστορία

Η Ιστορική Διαδρομή της Ηγουμενίτσας από την Αρχαιότητα στο Σήμερα

Από το «Έρημον Λιμένα» στη Σύγχρονη Πύλη της Ευρώπης

-Η Ηγουμενίτσα, ως σημαντικό λιμάνι και πρωτεύουσα της Θεσπρωτίας, έχει ενδιαφέρουσα ιστορία, παράδοση και πολλά να προσφέρει στον επισκέπτη. -Η πρώτη γραπτή μαρτυρία για τον κόλπο της Ηγουμενίτσας προέρχεται από τον ιστορικό Θουκυδίδη, ο οποίος στο έργο του "Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου" (Βιβλίο Α', 50.3) αναφέρεται στην περιοχή κατά την περιγραφή της Ναυμαχίας των Συβότων το 433 π.Χ. -Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι τα κορινθιακά πλοία, μετά την ήττα τους, κατέφυγαν για να διανυκτερεύσουν και να επιδιορθωθούν σε ένα "μέγα καὶ ἔρημον λιμένα" (μεγάλο και έρημο λιμάνι) που βρισκόταν απέναντι από την Κέρκυρα. -Η σύγχρονη ιστορική έρευνα τοποθετεί αυτό το ασφαλές καταφύγιο στον κόλπο της σημερινής Ηγουμενίτσας, ο οποίος προσφέρει φυσική προστασία από τους ανέμους, αν και την εποχή εκείνη δεν διέθετε αξιόλογο οργανωμένο οικισμό, εξ ου και ο χαρακτηρισμός "έρημον". -Αυτή η αναφορά τονίζει την διαχρονική γεωγραφική σημασία του λιμανιού ως στρατηγικό αγκυροβόλιο στο Ιόνιο, πολύ πριν αναπτυχθεί η σύγχρονη πόλη, αποτελώντας έτσι το ιστορικό της βάπτισμα στην αρχαία ελληνική γραμματεία. -Η Χερσόνησος της Λυγιάς, που βρίσκεται στα βόρεια του κόλπου, αποτελεί τον αρχαιότερο οχυρωμένο οικισμό στην άμεση περιοχή της Ηγουμενίτσας, χρονολογούμενη λίγο μετά την αναφορά του Θουκυδίδη. -Το 427 π.Χ., κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, εξόριστοι αριστοκράτες της Κέρκυρας κατέφυγαν στην ηπειρωτική ακτή, αναζητώντας ένα ασφαλές καταφύγιο και ορμητήριο για τις επιχειρήσεις τους κατά της δημοκρατικής παράταξης της Κέρκυρας. Οχύρωσαν τη στρατηγική αυτή θέση, εκμεταλλευόμενοι τη φυσική της προστασία και την άμεση γειτνίαση με το νησί. -Τα ερείπια που έχουν εντοπιστεί στη Λυγιά επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενός οργανωμένου οικισμού που εξυπηρετούσε πρωτίστως στρατιωτικούς και πολιτικούς σκοπούς ως βάση επιχειρήσεων, παρά ως ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο. -Ο οικισμός που αναπτύχθηκε στο Λαδοχώρι, τη σημερινή νότια περιοχή της πόλης, έλαβε μεγαλύτερη ώθηση κατά τη Ρωμαϊκή Εποχή, μετά την οριστική κατάκτηση της Ηπείρου το 167 π.Χ. -Αντίθετα με τη Λυγιά, ο οικισμός στο Λαδοχώρι φαίνεται να είχε λιμενικό και εμπορικό χαρακτήρα, αξιοποιώντας την προστατευμένη θέση του κόλπου για τη διακίνηση αγαθών. -Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει ένα οργανωμένο αστικό κέντρο με διάρκεια ζωής που εκτείνεται μέχρι περίπου τον 6ο αιώνα μ.Χ., δηλαδή στα πρώιμα Βυζαντινά χρόνια. Η ακμή του συνδέεται πιθανώς με την ανάγκη των Ρωμαίων για σταθμούς ανεφοδιασμού και ελέγχου των θαλάσσιων οδών. -Ο οικισμός αυτός, αν και δεν ήταν η πρωτεύουσα της Θεσπρωτίας, αποτελεί τον πρόδρομο της νεότερης Ηγουμενίτσας και μαρτυρά τη διαχρονική χρήση του κόλπου ως πύλης εισόδου προς το εσωτερικό της Ηπείρου. -Τα Αρχαία Γίτανα (ή Γιτάνη), που ιδρύθηκαν περίπου το 335-330 π.Χ., αποτέλεσαν το σημαντικότερο κέντρο και τη νέα έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, διαδεχόμενα την Ελέα. -Η στρατηγική τους θέση, κοντά στις εκβολές του πλωτού τότε ποταμού Καλαμά (Θύαμις), τους έδινε τον έλεγχο των θαλάσσιων και χερσαίων δρόμων, καθιστώντας τα ένα ακμάζον πολιτικό, διοικητικό και οικονομικό κέντρο της Ηπείρου. -Η πόλη ήταν ισχυρά οχυρωμένη με περιμετρικά τείχη 2.500 μέτρων και διέθετε σημαντικά δημόσια κτίρια, όπως η Αγορά, το Πρυτανείο (όπου βρέθηκαν πήλινα σφραγίσματα με το όνομα της πόλης) και ένα Αρχαίο Θέατρο χωρητικότητας περίπου 4.000 θεατών. -Ωστόσο, η ακμή των Γιτάνων τερματίστηκε βίαια το 167 π.Χ., όταν, μετά την ήττα του Βασιλιά Περσέα από τους Ρωμαίους, ο ρωμαϊκός στρατός την κατέστρεψε ολοσχερώς και την εγκατέλειψε οριστικά, σηματοδοτώντας το τέλος της οργανωμένης πολιτικής ζωής της Θεσπρωτίας. -Μετά την παρακμή των αρχαίων κέντρων, η ευρύτερη περιοχή της Θεσπρωτίας ενσωματώθηκε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου στα μέσα του 13ου αιώνα, μετά την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στους Φράγκους το 1204. -Αν και η ίδια η Ηγουμενίτσα δεν αποτέλεσε κεντρικό αστικό πόλο εκείνη την περίοδο, η γειτονική περιοχή γνώρισε ανάπτυξη της θρησκευτικής ζωής και της οχύρωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανέγερση και η ακμή σημαντικών μονών, όπως η Μονή Γηρομερίου κοντά στους Φιλιάτες, καθώς και η διατήρηση και χρήση κάποιων βυζαντινών ή ενετικών οχυρώσεων στην περιοχή του λιμανιού, οι οποίες μαρτυρούν τον έλεγχο των ακτών. -Τα βυζαντινά και ενετικά ερείπια κάστρου κοντά στο λιμάνι υποδηλώνουν τη στρατηγική σημασία του κόλπου ως ασφαλούς αγκυροβολίου. -Από τον 15ο αιώνα, λίγο πριν την οριστική κατάκτηση της Ηπείρου, ο κόλπος της Ηγουμενίτσας, γνωστός τότε ως Γομένιτσα, αναφέρεται σε ενετικά έγγραφα ως σημαντικός βενετσιάνικος σταθμός και ασφαλές λιμάνι για τη ναυσιπλοΐα στο Ιόνιο. Η Ενετική Δημοκρατία, που έλεγχε την Κέρκυρα, χρησιμοποιούσε το λιμάνι ως σημείο ανεφοδιασμού και παρακολούθησης. -Ωστόσο, η περιοχή περιήλθε στην κυριαρχία των Οθωμανών το 1479, μετά την πτώση της Πρέβεζας και της Βόνιτσας. -Κατά τη διάρκεια των Τουρκοενετικών πολέμων, η περιοχή βρέθηκε συχνά στο επίκεντρο συγκρούσεων, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την καταστροφή του κάστρου της το 1685 από τον Ενετό ναύαρχο Φραγκίσκο Μοροζίνι, ο οποίος μετέφερε τα κανόνια του στην Κέρκυρα, αδυνατίζοντας προσωρινά την οθωμανική άμυνα. -Κατά τον 18ο και τις αρχές του 19ου αιώνα, η Ηγουμενίτσα και η ευρύτερη Θεσπρωτία αποτέλεσαν τμήμα του ημιαυτόνομου Πασαλικίου των Ιωαννίνων υπό τον Αλή Πασά Τεπελενλή. -Η περιοχή, αν και δεν ήταν το διοικητικό κέντρο, επηρεάστηκε άμεσα από τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις, κυρίως κατά των Σουλιωτών, καθώς αποτελούσε δίοδο προς τη θάλασσα και σημείο ελέγχου των παράκτιων οδών. -Η οθωμανική κυριαρχία και η διοίκηση του Αλή Πασά είχαν ως αποτέλεσμα την πλήρη απομόνωση της περιοχής από τον ελλαδικό κορμό, την καταπίεση των χριστιανικών πληθυσμών και τη μείωση της οικονομικής ανάπτυξης. -Αυτή η περίοδος έληξε με την πτώση του Αλή Πασά το 1822 και την επάνοδο της περιοχής υπό την άμεση διοίκηση της Πύλης, χωρίς ωστόσο να αλλάξει η ουσιαστική της κατάσταση. -Η οθωμανική κυριαρχία στην Ηγουμενίτσα και την υπόλοιπη Θεσπρωτία έληξε μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Η πόλη απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό στις 23 Φεβρουαρίου 1913, λίγο μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Ωστόσο, η επίσημη ενσωμάτωση στον ελλαδικό κράτος επισημοποιήθηκε με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου αργότερα τον ίδιο χρόνο. -Το 1936, η Ηγουμενίτσα ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του Νομού Θεσπρωτίας, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής ανάπτυξης. Παρότι η πόλη υπέστη σημαντικές καταστροφές κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η ανοικοδόμηση και η ραγδαία ανάπτυξή της, ειδικά μετά την κατασκευή του Νέου Λιμανιού και της Εγνατίας Οδού στις αρχές του 21ου αιώνα, την καθιέρωσαν ως μία από τις σημαντικότερες πύλες εισόδου της Ελλάδας προς την Ευρώπη.

Παραδόσεις

Πολιτισμός και Παράδοση της Ηγουμενίτσας και της Θεσπρωτίας

Από το Λαογραφικό Μουσείο «Σπίτι της Ρένας» στα «Θεσπρωτικά»

-Ο τομέας της Παράδοσης στην Ηγουμενίτσα και την ευρύτερη Θεσπρωτία είναι στενά συνδεδεμένος με την ηπειρώτικη κουλτούρα, τη θάλασσα και τον αγροτικό βίο. -Το "Σπίτι της Ρένας", που λειτουργεί ως Λαογραφικό Μουσείο στην καρδιά της Ηγουμενίτσας, αποτελεί έναν σημαντικό θεσμό για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θεσπρωτίας και της νεότερης ιστορίας της. Μέσα από τη συλλογή του, το Μουσείο παρέχει μια ζωντανή εικόνα της καθημερινής ζωής στην περιοχή κατά τον 19ο και 20ό αιώνα. -Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να δουν παραδοσιακές φορεσιές της τοπικής ενδυματολογίας, να θαυμάσουν υφαντά και κεντήματα που αναδεικνύουν την τέχνη του αργαλειού, καθώς και να παρατηρήσουν πλήθος αντικειμένων από τον αγροτικό και οικιακό βίο. -Αυτά τα εκθέματα, πέρα από την ιστορική τους αξία, ενισχύουν την πολιτιστική ταυτότητα των κατοίκων και αποτελούν ένα εκπαιδευτικό εργαλείο για την κατανόηση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που διαμόρφωσαν την περιοχή, ιδίως μετά την απελευθέρωση και την ανακήρυξη της Ηγουμενίτσας σε πρωτεύουσα νομού. -Ως σημαντικό λιμάνι και ψαρότοπος του Ιονίου, η Ηγουμενίτσα έχει μια ισχυρή αλιευτική παράδοση, παρόλο που δεν έχει το έντονο "νησιώτικο" προφίλ. Η ζωή στην παραλιακή ζώνη περιστρέφεται γύρω από το λιμάνι, με τους ντόπιους ψαράδες να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. -Η παράδοση αυτή εκφράζεται μέσα από τις εορτές των ψαράδων, οι οποίες συχνά συνδέονται με θρησκευτικές γιορτές (π.χ., του Αγίου Νικολάου, προστάτη των ναυτικών). Επιπλέον, η τοπική γαστρονομία αντικατοπτρίζει αυτή τη σχέση, με τα φρέσκα αλιεύματα και τις παραδοσιακές ψαρόσουπες να κατέχουν εξέχουσα θέση στα τραπέζια. -Η λιμενική κουλτούρα συνδέει την Ηγουμενίτσα με τη θάλασσα όχι μόνο εμπορικά, αλλά και μέσω της καθημερινής ρουτίνας και των δεξιοτήτων που μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά. -Αντίθετα με την παραλιακή ζώνη, η ευρύτερη παράδοση της Θεσπρωτίας, ιδιαίτερα στην ορεινή ενδοχώρα, συνδέεται στενά με τον αγροτικό βίο και την κτηνοτροφία. Τα έθιμα εδώ ακολουθούν τον ετήσιο κύκλο των εργασιών (σπορά, συγκομιδή) και της ζωής των κτηνοτρόφων (μετακίνηση κοπαδιών), ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι και η επίδραση από τον τρόπο ζωής των Βλάχων και των Σαρακατσάνων, νομαδικών ή ημινοµαδικών πληθυσμών. -Τα «Θεσπρωτικά» αποτελούν την κορυφαία και πιο οργανωμένη σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων του νομού Θεσπρωτίας, διοργανώνονται δε κάθε χρόνο κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες (Ιούνιο έως Αύγουστο). -Ο βασικός τους στόχος είναι η ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς και η πνευματική αναβάθμιση της περιοχής, λειτουργώντας παράλληλα ως πόλος έλξης επισκεπτών. -Το πρόγραμμά τους είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει πλήθος εκδηλώσεων, όπως συναυλίες γνωστών καλλιτεχνών, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις τέχνης, αλλά και εκδηλώσεις που εστιάζουν στην παραδοσιακή μουσική και τους χορούς της Ηπείρου. -Αυτή η ποικιλία καθιστά τα «Θεσπρωτικά» ένα διατομεακό φεστιβάλ που γεφυρώνει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία με την τοπική παράδοση. -Εκτός από το οργανωμένο κεντρικό φεστιβάλ, η πολιτιστική ζωή της Ηγουμενίτσας και των γύρω περιοχών διατηρείται ζωντανή μέσα από τα παραδοσιακά τοπικά πανηγύρια και τις θρησκευτικές εορτές. -Τα πανηγύρια αυτά λαμβάνουν χώρα κυρίως στα χωριά της ενδοχώρας κατά τις ημέρες εορτασμού των πολιούχων αγίων των εκκλησιών και αποτελούν σημαντικά κοινωνικά γεγονότα, φέρνοντας κοντά τους κατοίκους και τους ομογενείς που επιστρέφουν για το καλοκαίρι.

Τοπικά προϊόντα

Η Γαστρονομία της Θεσπρωτίας: Γεύσεις Θάλασσας και Ενδοχώρας

Από τη Φέτα και τον Τραχανά στα Φρέσκα Ψάρια

-Η γαστρονομία της Ηγουμενίτσας και της ευρύτερης Θεσπρωτίας αποτελεί ένα γευστικό πάντρεμα της λιμενικής κουλτούρας με την ηπειρώτικη παράδοση της ενδοχώρας. -Η παραδοσιακή παραγωγή της Θεσπρωτίας βασίζεται στο πλούσιο φυσικό περιβάλλον της Ηπείρου, συνδυάζοντας την ισχυρή κτηνοτροφική παράδοση των ορεινών περιοχών με την παραγωγή της γης. -Τα γαλακτοκομικά προϊόντα κατέχουν εξέχουσα θέση, με τη Φέτα (από αιγοπρόβειο γάλα) και το κρεμώδες Γαλοτύρι να ξεχωρίζουν, χάρη στην ποιότητα του γάλακτος που προέρχεται από εκτατική κτηνοτροφία. -Παράλληλα, η χλωρίδα του νομού τροφοδοτεί την παραγωγή εξαιρετικού μελιού, ιδιαίτερα θυμαρίσιου και ανθόμελου, ενώ ταυτόχρονα συλλέγονται πολλά αρωματικά βότανα και φαρμακευτικά φυτά (όπως το τσάι του βουνού και η ρίγανη). -Τέλος, η περιοχή παράγει έξτρα παρθένο ελαιόλαδο από τοπικές ποικιλίες ελιάς, ενώ σημαντική είναι και η παραγωγή παραδοσιακών ζυμαρικών, όπως ο τραχανάς και οι χυλοπίτες, που συμπληρώνουν την αγροτική και διατροφική ταυτότητα του τόπου. -Λόγω της θέσης της, η πόλη φημίζεται για τα φρέσκα αλιεύματα και τα θαλασσινά που σερβίρονται στις παραλιακές ταβέρνες, με ιδιαίτερη έμφαση στις ψαρόσουπες και τα ψητά ψάρια του Ιονίου. -Ωστόσο, η καρδιά της τοπικής κουζίνας χτυπάει στις παραδοσιακές πίτες της Ηπείρου, όπως η χορτόπιτα (με άγρια χόρτα), η κολοκυθόπιτα και η αλευρόπιτα (ζυμαρόπιτα), οι οποίες παρασκευάζονται με λεπτό, χειροποίητο φύλλο και τοπικά γαλακτοκομικά. -Άλλες χαρακτηριστικές συνταγές είναι εκείνες που βασίζονται σε όσπρια και λαχανικά, όπως τα κουκιά με πατάτες, και πιάτα κατσαρόλας που χρησιμοποιούν απλά, εποχιακά υλικά από την ηπειρώτικη γη.

Τουρισμός

Η Ηγουμενίτσα ως Αφετηρία και Τουριστικός Κόμβος

Το Στρατηγικό Ορμητήριο για τις Ομορφιές της Ηπείρου και του Ιονίου

-Η Ηγουμενίτσα, ως κομβικό σημείο, προσφέρει εύκολη πρόσβαση σε μια μεγάλη ποικιλία τουριστικών προορισμών, που συνδυάζουν την ιστορία, την ομορφιά της ακτογραμμής και τη φύση. -Η σύγχρονη ταυτότητα της Ηγουμενίτσας καθορίζεται από το Νέο Λιμάνι, το οποίο αποτελεί στρατηγική πύλη της Ελλάδας προς τη δύση και έναν από τους σημαντικότερους λιμένες της χώρας. -Το λιμάνι εξυπηρετεί πλοία προς την Ιταλία (Αγκώνα, Μπάρι, Βενετία) και συμβάλλει καθοριστικά στην Εγνατία Οδό, καθιστώντας την πόλη βασικό μεταφορικό και εμπορικό κόμβο. Παράλληλα, η Παραλιακή Περαντζάδα της πόλης είναι το κέντρο της κοινωνικής ζωής, ενώ η πρόσφατα διαμορφωμένη πεζοδρομημένη ζώνη είναι ιδανική για περιπάτους. -Για την κατανόηση της πλούσιας ιστορίας της Θεσπρωτίας, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας είναι ένας κομβικός προορισμός. -Το μουσείο καλύπτει μια τεράστια χρονική περίοδο, από τους Παλαιολιθικούς χρόνους μέχρι την Οθωμανική περίοδο, και είναι δομημένο ώστε να αφηγείται την ιστορική εξέλιξη της περιοχής. -Μεγάλο μέρος των εκθεμάτων προέρχεται από τους σημαντικούς αρχαίους οικισμούς, όπως τα Γίτανα, το Δυμόκαστρο (αρχαία Ελίνα) και τη Φανωτή (Βέλλιανη). Τα ευρήματα περιλαμβάνουν κεραμικά, νομίσματα, γλυπτά και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτίζοντας τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό βίο των αρχαίων Θεσπρωτών. -Πάνω από τη σύγχρονη πόλη της Ηγουμενίτσας, σε στρατηγική θέση, δεσπόζει το Βυζαντινό-Ενετικό Κάστρο. Το κάστρο υπήρξε σημείο παρακολούθησης των θαλάσσιων οδών προς την Κέρκυρα και την Ιταλία. -Αν και σήμερα σώζονται κυρίως ερείπια που έχουν υποστεί φθορές από τις διαδοχικές κατακτήσεις (ιδίως από τον Ενετό Μοροζίνι το 1685), η επίσκεψη στον χώρο προσφέρει μια σημαντική ιστορική μαρτυρία για τον μεσαιωνικό και μεταβυζαντινό έλεγχο του κόλπου. -Στον άμεσο περίγυρο της Ηγουμενίτσας βρίσκονται δύο από τις πιο δημοφιλείς παραλίες της πόλης, που ξεχωρίζουν για τα ρηχά και καθαρά νερά τους, προσφέροντας μια γρήγορη απόδραση από την πόλη, καθώς απέχουν μόλις λίγα λεπτά οδικώς από το κέντρο. -Η Δρέπανος είναι μια αμμώδης παραλία με μεγάλη έκταση, που εκτείνεται κατά μήκος μιας στενής χερσονήσου και προσφέρει τόσο οργανωμένα σημεία όσο και ελεύθερους χώρους. Ακριβώς δίπλα της βρίσκεται η παραλία Μακρυγιάλι, η οποία είναι επίσης δημοφιλής και εύκολα προσβάσιμη. -Ένας ακόμα σημαντικός προορισμός σε πολύ κοντινή απόσταση (περίπου 15 λεπτά) από την Ηγουμενίτσα είναι η Πλαταριά, ένα γραφικό παραλιακό χωριό που διαθέτει μια μικρή, οργανωμένη μαρίνα, φιλοξενώντας σκάφη αναψυχής και ιστιοπλοϊκά. -Τα Αρχαία Γίτανα (Γιτάνη) αποτελούν τον σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο της Θεσπρωτίας και βρίσκονται σε απόσταση 20 λεπτών από την Ηγουμενίτσα. -Ήταν η έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών κατά την Ελληνιστική Περίοδο (4ος – 2ος αιώνας π.Χ.) και ένα μεγάλο πολιτικό και οικονομικό κέντρο, χτισμένο κοντά στις εκβολές του ποταμού Καλαμά. -Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στα εντυπωσιακά περιμετρικά τείχη που διατηρούνται σε καλή κατάσταση, καθώς και στα κατάλοιπα της αστικής ζωής, όπως το Αρχαίο Θέατρο (χωρητικότητας 4.000 ατόμων), την Αγορά και το Πρυτανείο. -Ο Πύργος Ραγίου αποτελεί έναν σημαντικό αρχαιολογικό χώρο κοντά στο χωριό Ράγι, σε πολύ μικρή απόσταση από την Ηγουμενίτσα, και βρίσκεται στο Λαδοχώρι, στην περιοχή όπου υπήρχε ο πρώτος οργανωμένος οικισμός της ύστερης αρχαιότητας. -Το κτίσμα, που πιθανότατα χρονολογείται στην Ελληνιστική Εποχή (περίπου 3ος αιώνας π.Χ.), λειτουργούσε αρχικά ως οχυρωματικό έργο ή φρυκτωρία (πύργος επικοινωνίας) και αργότερα ως αγροικία ή τμήμα αγροτικού οικισμού κατά τη Ρωμαϊκή και Παλαιοχριστιανική περίοδο. -Το κτίριο ήταν τετράγωνης κάτοψης και ενσωματώθηκε σε ένα συγκρότημα, από το οποίο έχουν αποκαλυφθεί χώροι με ψηφιδωτά δάπεδα και δεξαμενές, στοιχεία που υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός εύπορου αγροκτήματος ή έπαυλης -Η σημασία του έγκειται στην απόδειξη της συνεχούς κατοίκησης του κόλπου της Ηγουμενίτσας μετά την καταστροφή των Γιτάνων και της ανάπτυξης οργανωμένης αγροτικής ζωής κοντά στο λιμάνι μέχρι τους πρώιμους βυζαντινούς χρόνους. -Ο Ποταμός Αχέροντας, γνωστός από την αρχαία ελληνική μυθολογία ως ο δρόμος προς τον Άδη, είναι σήμερα ένας προστατευόμενος προορισμός εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, που αποτελεί τμήμα του δικτύου Natura 2000. -Τα Στενά του ποταμού, με τα απόκρημνα βράχια και τα κρυστάλλινα, παγωμένα νερά, προσφέρουν ένα μοναδικό τοπίο για πεζοπορία μέσα στο νερό. Η πρόσβαση γίνεται από διάφορα σημεία, με τα γνωστότερα να είναι οι πηγές του ποταμού κοντά στο Σούλι και οι εκβολές του. -Ένας επιπλέον άξιος αναφοράς προορισμός εντός του νομού Θεσπρωτίας είναι το Κάστρο της Ελίνας, ή Δυμόκαστρο. -Βρίσκεται σε δεσπόζουσα θέση, κοντά στο σημερινό χωριό Καραβοστάσι, και αποτελούσε την Αρχαία Ελίνα ή πιθανώς τη Θυαμία, άλλη μια σημαντική πόλη του Κοινού των Θεσπρωτών. Το κάστρο χτίστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. και η οχύρωσή του είναι εξαιρετικά διατηρημένη σε πολλά σημεία. -Από το Δυμόκαστρο, ο επισκέπτης απολαμβάνει μια εκπληκτική θέα προς τον όρμο της Πέρδικας και το Ιόνιο Πέλαγος, συνδυάζοντας έτσι την ιστορία με τη φυσική ομορφιά. -Η Ηγουμενίτσα είναι η βάση για επισκέψεις σε μερικούς από τους πιο όμορφους προορισμούς της Θεσπρωτικής Ακτογραμμής, αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου -Τα Σύβοτα, σε απόσταση μόλις 20 λεπτών από την Ηγουμενίτσα, είναι ένας από τους πιο κοσμοπολίτικους και διάσημους προορισμούς της Ηπείρου, γνωστά ως τα «Ελληνικά Φιόρδ». Η περιοχή φημίζεται για το εκπληκτικό της φυσικό τοπίο, όπου το καταπράσινο τοπίο φτάνει μέχρι τη θάλασσα. -Το κύριο χαρακτηριστικό των Συβότων είναι η συστάδα των νησιών που βρίσκονται απέναντι από τον οικισμό (όπως ο Άγιος Νικόλαος, το Μαύρο Όρος και η Μουρτεμένο), δημιουργώντας μια σειρά από απάνεμους όρμους και εξωτικές παραλίες. -Παραλίες όπως η Μπέλα Βράκα (προσβάσιμη με τα πόδια) και η Πισίνα (προσβάσιμη μόνο με σκάφος) διακρίνονται για τα σμαραγδένια τους νερά, ενώ ο οικισμός προσφέρει σύγχρονες τουριστικές υποδομές, μαρίνες για σκάφη και έντονη νυχτερινή ζωή. -Ένας ακόμα προορισμός μεγάλης σημασίας για τον νομό είναι η περιοχή της Πέρδικας και της παραλίας Καραβοστάσι. Αυτή η ζώνη είναι γνωστή για τη συνύπαρξη του βουνού με τη θάλασσα, καθώς οι πλαγιές είναι κατάφυτες και καταλήγουν σε όρμους με καθαρά νερά. -Το Καραβοστάσι είναι μια μεγάλη, οργανωμένη παραλία με χρυσή άμμο, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκεται και η παραλία Αρίλλας·ιδανικές για χαλάρωση. -Η Πάργα, αν και βρίσκεται στα όρια του νομού Θεσπρωτίας με την Πρέβεζα, και ανήκει διοικητικά στην τελευταία, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των τουριστικών διαδρομών της περιοχής, απέχοντας περίπου 45 λεπτά από την Ηγουμενίτσα. Η κωμόπολη είναι χτισμένη αμφιθεατρικά γύρω από έναν γραφικό όρμο, δίνοντας την εντύπωση νησιού· ενώ συνδυάζει την ιστορία με το τουριστικό ενδιαφέρον, καθώς τόσο το Ενετικό Κάστρο , το οποίο δεσπόζει πάνω από την πόλη, όσο και οι δύο μεγάλες παραλίες (Βάλτος και Κρυονέρι) που διαθέτει, αποτελούν εξαιρετικά σημεία ενδιαφέροντος.